Korani, peshku endemik i Liqenit të Ohrit, është një prej simboleve më të çmuara të Pogradecit dhe gjithë rajonit përreth. I njohur ndryshe si “mbreti i liqenit”, ai mbetet një nga speciet më të rralla dhe më të kërkuara, jo vetëm për shijen e tij të veçantë, por edhe për historinë dhe misterin që mbart. Banorët vendas e quajnë shpesh “ari i gjallë i liqenit”, ndërsa për vizitorët e huaj është një atraksion më vete, që ngjall kureshtje dhe respekt.
Shkencëtarët thonë se ky peshk i veçantë arrin pjekurinë seksuale në moshën 5 deri në 6 vjeç dhe riprodhohet vetëm në ujërat e Ohrit, kryesisht në muajt e ftohtë të dimrit. Ndryshe nga llojet e tjera të troftës, korani është unik për mënyrën e shumimit, pasi femrat vendosin vezët në gurët e thellësive të liqenit, duke krijuar një ekuilibër të natyrshëm mes habitatit dhe ripërtëritjes së jetës ujore. Jetëgjatësia e tij mund të arrijë deri në 15 vjet, por është gjithnjë e kushtëzuar nga cilësia e ujit dhe mbrojtja që i ofrohet këtij ekosistemi delikat.
Peshkatarët vendas tregojnë se rastet kur kapej një koran me peshë mbi 10 kilogramë janë bërë gjithnjë e më të rralla. Sot, ky peshk i rrallë mbrohet me ligj, dhe peshkimi i tij lejohet vetëm në periudha të caktuara, me qëllim ruajtjen e specieve dhe ekuilibrit të liqenit. Për këtë arsye, çdo vit nga stacioni i peshkut në Lin hidhen në liqen miliona rasate korani, për të siguruar vijimësinë e tij dhe për të shmangur rrezikun e zhdukjes.
Përveçse një pasuri natyrore, korani është edhe një element i fortë i identitetit lokal dhe i traditës gastronomike. I pjekur në zgarë, i gatuar me qepë, arra apo sipas recetave të hershme pogradecare, ai është kthyer në një simbol mikpritjeje dhe krenarie për qytetin. Por shija e tij e veçantë nuk është gjithmonë e arritshme për të gjithë. Çmimi i tij në treg arrin deri në 30 mijë lekë për kilogram, duke e bërë një luks për shumicën e banorëve vendas, të cilët shpesh e shohin vetëm si një kujtim të së kaluarës ose një shije që u rezervohet turistëve dhe vizitorëve të huaj. Kjo e kthen kornanin në një produkt ekskluziv, të privilegjuar, që rrallë përfundon në tryezat e familjeve të zakonshme pogradecare.
Legjendat që qarkullojnë rreth këtij peshku e shtojnë edhe më shumë misterin që e rrethon. Tregohet se dikur, në kohë të lashta, banorët e quajtën “peshku i mbretërve”, pasi vetëm njerëzit me pushtet apo pasuri mund ta konsumonin. Për shumë pogradecarë të moshuar, korani lidhet me kujtime dasmash e festash të mëdha, kur gatimi i tij ishte një ngjarje në vetvete dhe një simbol i bollëkut.
Korani është më shumë sesa një peshk i rrallë. Ai është histori, ekonomi, turizëm dhe një pasqyrë e gjallë e bashkëjetesës mes njeriut dhe natyrës. Çdo valë që përplas brigjet e Ohrit bart në vetvete kujtesën e brezave që e kanë peshkuar, e kanë shijuar dhe e kanë mbrojtur. Në heshtjen e thellësive të liqenit, ai mbetet një dëshmi e gjallë se natyra, kur respektohet, di të falë mrekulli që sfidojnë kohën.
